Krakers moeten ADM-terrein na 20 jaar definitief verlaten
28 augustus 2017

Na 20 jaar juridisch getouwtrek is er een einde gekomen aan de strijd rondom het ADM-terrein. Eigenaar Chidda Vastgoed B.V. heeft een huurder gevonden en duidelijke plannen gemaakt. De groep van tenminste 125 krakers moet het terrein in het Amsterdamse Westelijk Havengebied in februari definitief verlaten, anders volgt ontruiming door de politie. Dat is op 25 juli jl. in hoger beroep door het gerechtshof in Amsterdam bepaald. Daarmee lijkt een einde te komen aan deze ‘vrijhaven’ aan het Noordzeekanaal.

In de strijd om het terrein ontruimd te krijgen boekte Chidda Vastgoed afgelopen zomer twee belangrijke overwinningen. Tot nu toe zag de gemeente geen reden tegen de krakers op te treden. De gemeente wil niet ontruimen voor leegstand en eerder had Chidda geen duidelijk plan met de grond. Maar op 27 juni oordeelde de rechtbank al dat de gemeente een begin moest gaan maken met het beëindigen van de kraak. Een maand later, op 25 juli, kregen de krakers in hoger beroep ongeveer dezelfde uitkomst. Binnen een half jaar moet het ADM-terrein leeg zijn.

Inmiddels al 20 jaar gekraakt
Op 26 februari 1970 koopt de Amsterdamse Droogdok Maatschappij (ADM) de grond van de Gemeente Amsterdam. In 1977 verlaat ADM echter het terrein en ligt het braak. Totdat Hay Schoolmeesters het in 1997 met een aantal vrienden kraakt. Daarmee begint het jarenlange getouwtrek. “De kraakactie was een spannende onderneming”, vertelt Schoolmeesters aan het NCR. “We waren met zo’n honderd man, een aantal kwam per vissersboot. We maakten de hekken open, met een paar meubels was het daarna snel voor elkaar. Een plan hadden we eigenlijk niet.” Na de actie organiseren ze een benefiet om het terrein op te knappen, waarna het terrein uitgroeit tot een levendig dorp van kunstenaars, creatievelingen en vrijdenkers.

Vanaf het begin staan de krakers en grondeigenaar Bertus Lüske recht tegenover elkaar. Lüske koopt het terrein in 1997 met zijn vastgoedbedrijf Chidda Vastgoed B.V. aan. Hij wordt in 2003 geliquideerd, waarna zijn erfgenamen de strijd om het terrein overnemen. Uiteindelijk zorgt onder andere het kettingbeding ervoor dat Chidda juridisch niet sterk genoeg staat tegenover de krakers. Doordat de gemeente indertijd de grond zo goedkoop van de hand heeft gedaan, zijn er een aantal beperkingen in het contract gezet. Zo werd er bepaald dat het terrein voor niets anders dan scheepsbouw mag worden gebruikt, wat voor de krakers een belangrijk wapen is in hun strijd tegen Chidda.

Geen ontruiming als dat leidt tot leegstand
Ook met het kraakverbod in 2010 wordt het voor Chidda Vastgoed juridisch niet makkelijker om de krakers van het terrein te zetten. Ondanks dat er sinds die tijd flink gesnoeid is in de Amsterdamse kraakscene voert de gemeente een terughoudend beleid. Er mag niet worden ontruimd als dat leidt tot leegstand. Ook bij het ADM-terrein wordt volgens de gemeente zorgvuldig gekeken of de invulling van de nieuwe huurder met de voorwaarden strookt. En die nieuwe huurder is er: in 2015 wil Koole Maritiem B.V. het terrein huren van Chidda om er een servicewerf voor scheepsonderhoud en –reparatie te vestigen. Koole Maritiem wil de grond voor 5 jaar huren.

Toch kiest de rechter in 2015 de kant van de krakers, die er inmiddels zo lang verblijven dat het eigendomsrecht is ‘verjaard’. Het gerechtshof stelt dat de plannen van Chidda Vastgoed niet duidelijk en concreet zijn. De strijd duurt tenslotte tot 25 juli 2017. Op die dag besluit de rechter dat de plannen rondom het ADM-terrein concreet genoeg zijn en moeten de krakers binnen een half jaar vertrekken. De erfgenamen van Lüske zijn blij dat de rechter ze na al die jaren gelijk geeft. “Je zou er een tv-serie van kunnen maken. We zijn blij dat er nu licht aan het einde van de tunnel is”, zegt woordvoerder Niels Kooijman tegen het Echt Amsterdams Nieuws. “Hier gaan mensen werken die salaris verdienen en huur, hypotheek en belasting betalen. Er zitten nu zo’n 200 tot 300 mensen die geen bijdrage leveren aan de economie. Dat ze een toevoeging zijn als vrijplaats is mooi, maar dat moeten ze niet op andermans terrein doen.”


Bronnen:
  • 'Er komt een ADM-terrein 2.0, waar ga ik nog niet zeggen', Echt Amsterdams Nieuws 26 juli 2017
  • Laatste circus in vrijhaven ADM, NRC.nl 13 augustus 2017