Onderwijs wijst uit: we lijken op onze voornaam

Kan jij tussen deze mensen een Gabriella of Floris herkennen? En uit 100 foto’s? Een groep internationale onderzoekers zegt van wel. Ze hebben ontdekt dat mensen heel goed kunnen inschatten welke persoon bij welke naam hoort. We zouden namelijk bovengemiddeld vaak op onze voornaam lijken.


De onderzoekers lieten enkele honderden proefpersonen uit Frankrijk en Israël kijken naar foto’s van vreemden. Op de foto’s stonden gezichten van mensen tussen de 20 en 30 jaar met dezelfde etniciteit, een neutrale gezichtsuitdrukking en kleding die niet te zien was. Bij elke foto moesten ze uit een lijstje van vijf voornamen de juiste naam aan het gezicht proberen te koppelen.

En wat denk je? Deelnemers wisten vaker, tot 40 procent, een naam aan het juiste gezicht te verbinden. Dat is vaker dan de kansberekening. En hoe het dan kan dat mensen de juiste naam raden bij een gezicht? Volgens de onderzoekers komt dat omdat mensen bepaalde uiterlijke kenmerken zoals haardracht associëren met bepaalde namen. Mensen ontwikkelen tijdens hun leven een gezicht dat past bij hun voornaam. “Zo denken mensen bij de naam Bob meer aan iemand met een rond gezicht dan bij de naam Tim. Deze stereotypen kunnen het uiterlijk voorkomen van mensen beïnvloeden”, zegt hoofdonderzoeker Yonat Zwebner.

Sociale klasse herkenbaar
Een namenonderzoeker van de Universiteit van Utrecht trekt een iets andere conclusie. “Mensen kunnen niet een Pepijn van een Bram onderscheiden, maar wel een Bram van een Pepijn.” Of anders uitgelegd: volgens de namenonderzoeker herken je geen naam maar een sociale klasse. Lager opgeleiden kiezen andere namen dan hoger opgeleiden. Bij de eerste groep komen vaker Engelse namen voor.

Als laatste kunnen mensen vaak beter gezichten plaatsen aan namen die veel voorkomen in eigen land. De Franse proefpersonen konden gemakkelijk de namen van landgenoten raden, maar niet die van Israëliërs en andersom. Zo is het voor ons kaaskoppies moeilijk in te schatten wie Jean-Pierre is als je niemand kent die deze naam draagt.